ධර්ම නිධාන

Posts Tagged ‘විචිකිච්ඡා චෛතිසිකය හා එහි සම්ප්‍රයෝග

Click here to Read Full screen or Download this Sinhala article in PDF format

අද ලෝකයේ බහුතරයක් දෙනා ශරීරයට සැප දීම දිවියේ අරුත සේ ගත් අයගේ තත්වයේ සිටින්නෝය. එබැවින් ඔවුන්ගේ මනස තේරුම් ගැනීම කාටත් ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇත. මනස යනු අති සංකීර්ණ ධර්මතාවයකි. ලොව්තුරා බුදු පියාණන් වහන්සේ නමක් හැරුණු විට අන් කිසිවෙකුට එය සම්පූර්ණයෙන් විස්තර කර පැහැදිලි කල නොහැක. අති ඝාම්භීර අභිධර්මය  මෙවන් අයගේ සිත් ඉතා පැහැදිලිව විස්තර කර ඇත. පරම පූජනීය රේරුකානේ චන්දවිමල මාහිමි පානන් නොවන්නට අපිට සරල සිංහලෙන් මෙය තේරුම් ගැනීමට හෝ ඉදිරිපත් කිරීමට නොහැකි වන බව අපගේ අවංක අදහසයි.

අපි ඉදිරිපත් කරන්නේ එම උතුමාගේ රසවත් ධර්ම ග්‍රන්ථයන් වන “අභිධර්ම මාර්ගය” හා “අභිධර්මයේ මූලික කරුණු” පොත් වහන්සේලා තුල අඬංගු කරුණු ඇසුරෙන් ඉතා සැකෙවින් සකස්කල විස්තරයකි. වැඩි විස්තර ඔබට එම පොත් වහන්සේලා ඇසුරු කිරීමෙන් ලද හැකිය.

පරමාර්ථ ධර්ම වශයෙන් එකක් ලෙස සැලකුවද, අපගේ සිත අකාර 89 කට බෙදූ විට පමණක් එය තේරුම් ගත හැකි තත්වයකට පත්වේ.

අපගේ සිත හා ඇමිණෙන චෛතසික පරමාර්ථ ධර්ම 52 ක් ඇත. එයින් ඒකාන්ත අකුසල චෛතිසිකයක් වන විචිකිච්ඡාව යනු බුද්ධාදී අට තැනක් පිළිබඳ සැකය ලෙසද හැන්දින්විය හැක. ඒවා 8 මෙසේයි

1. බුදුන් වහන්සේ පිළිබඳ සැක
2. ශ්‍රී සද්ධර්මය පිළිබඳ සැක
3. ආර්ය සංඝ රත්නය පිළිබඳ සැක
4. ශීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන ත්‍රී ශික්ෂාව පිළිබඳ සැක
5. පෙර භවයන් ගැන පිළිබඳ සැක
6. පසු භවයන් ගැන පිළිබඳ සැක
7. පෙර පසු භවයන් දෙකම පිළිබඳ සැක
8. දොලොස් පද පටිච්ඡ සමුප්පාදය පිළිබඳ සැක

මුලින්ම සඳහන් කල සිතේ බෙදීම් 89 අතරින් එකම එක සිතක් සමඟ පමණක් ඉහත විචිකිච්ඡා චෛතිසිකය ඇමිණේ. එබැවින් එය සෑම අතින්ම  තේරුම් ගැනීමට පහසුම චෛතිසිකය ලෙස සඳහන් කල හැක. සම්ප්‍රයෝග වශයෙන් එකම සිතකට පමණක් ඇමිණෙන එකම චෛතිසිකයද එයයි.  ඊලඟට අඩුම සිත් ගණනකට ඇමිණෙන්නේ දෝස හෙවත් ද්වේශ චෛතිසිකයයි එය අපි කලින් ලිපියක සවිස්තරව පෙන්වා දුන් සිත් 2ක් පමණි. එබැවින් ද්වේශ මූල අකුසල් වලක්වා ගැනීම ඔබ සිතන තරම් අපහසු දෙයක් නොවේ, සිත් 2ක් ඉපදීම වළක්වාගැනීමෙන්, අවම කිරීමෙන් ඔබට එක් අකුසල මූලයක් වන ද්වේශය සම්පූර්ණයෙන් පාලනය කල හැක. එය ධර්මයේ හැසිරෙන්නාට මහත්ම සහනයට කාරණයකි.

නැවත අපගේ ප්‍රධාන මාතෘකාවට පැමිණෙමු. විචිකිච්ඡා චෛතිසිකය ඇමිණෙන්නේ මෝහ අකුසල් මූලයට සම්බන්ධ සිත් දෙකෙන් එකකටය. බලන්න

මෝහ මූල සිත් දෙක

විශාල වීම සඳහා පත්‍රිකාව මත Click කරන්න

වාසනාවකට මෝහමූල සිත් දුබල බැවින් එවායින් ලෝභමූල දෝසමූල සිත්වලින් මෙන් සතර අපා උප්පත්ති ආදී බරපතල විපාක ඇති නොවේ. එනමුත් විචිකිච්ඡාව ඇමුණුන සිත ඇති තැනැත්තාගේ සිත නැමෙන්නේ පස්කම් සැපයට පමණි. කුශලයට සිත නොනැමේ. එම සිත සහිතව කුශල් කලද එය බලවත් කුශලයක් නොවීම මෙම පුද්ගලයන්ට සසරේදී වන මහත්ම පාඩුවයි. ඔබට මෙම ආකාරයේ පුද්ගලයන් මුණ ගැසී ඇතුවාට සැක නැත. සමහරවිට ඔබම එම ඝනයේ පුද්ගලයෙක් විය හැක. එසේනම් ඉහත කරුණු 8 සම්බන්ධව ඔබගේ හෝ එම පුද්ගලයන්ගේ ආකල්ප මොනවාදැයි හොඳින් සිහි කර බලන්න. ධර්මයේ ඇති නිරවද්‍ය බව ඔබට අත්දැකීමෙන්ම, ඇස් පනාපිට දැක ගැනීමට හැකි වනවාට කිසිදු සැකයක් නැත.

මෙහි සඳහන් සිත් හා චෛතිසික පිළිබඳ තවත් විචිත්‍ර විස්තර ඉහත පොත් වහන්සේලා තුලින් ඔබට සොයා ගත හැක.

මෙසේ සැප සෙවීම තුළින් එම පුද්ගලයන් උපදවා ගැනීමට තැත් කරන සිත් වර්ග පහ අපි කවුත් දන්නා රූප දැකීම, ශබ්ද ඇසීම, ගන්ධ දැනීම, රස විඳීම, ස්පර්ශ විඳීම ආදියට අදාල සිත් පහ වන

1. චක්ෂු විඥාන  සිත
2. ස්‍රෝත විඥාන  සිත
3. ඝ්‍රාණ විඥාන  සිත
4. ජිව්හා විඥාන  සිත
5. කාය විඥාන  සිත

යන පහ වේ. මේවා කිසිවෙකුත් කුසල් අකුසල් ඵල ගෙන දීමට අසමත් විපාක සිත් ලෙස හැඳින්වෙන අතර  චෛතිසික ඇමිණීම පැත්තෙන් සැලකූ විට, අඩුම චෛතිසික ගණනක් හෙවත් 7 ක් පමණක් සම්බන්ධ වන මේවා බොහෝම බාල වර්ගයේ සිත් පහක් පමණි. මදක් සිතා බලන්න ලෝකයා ඕනෑම වියදමක් කර පංච කාම අරමුණු සපයාගැනීම තුලින් උපදවා ගැනීමට පෙළඹෙන සිත් කීපයේ යථාර්තය මෙයයි. අතිශයින් කණගාටුදායකයි නේද? මේවා ඉපදීම සම්බන්ධයෙන් අපට තෝරා ගැනීමක්ද නොමැත, මන්ද රූපයක් ගැටුන සැනින් චක්ෂු විඥානය යනාදී වශයෙන් ඉහත සියළු සිත් ඒ ඒ අදාල අරමුණ හමුවේඉබේම ඉපදෙන බැවිනි.මීට අමතරව කෙලින්ම අපගේ මනෝ ද්වාරයේ ගැටෙන අරමුණු වෙනුවෙන් මනෝ විඥානය පහල වීමද සිදුවේ. එවිට සියළු විඥාන ධාතු සංඛ්‍යාව 6 ක් වේ

අවාසනාවන්ත ලෙස පංච කාම සම්පත්තියෙන් වල්මත් වූවන් නොවීමට නම් අපි මෙම සිත් තේරුම් ගැනීමට, එවායේ යථා ස්වරූපය විනිවිද දැකීමට සමත් විය යුතුය. මේ සඳහා අපිට උපකාරී වන ඉතාම රසවත් භාවනා වාක්‍ය 6 ක් පූජනීය තෙලිකඩ ධම්මිස්සර හිමිපානන්, උන්වහන්සේට අවේනික ගායනා ස්වරූපයෙන් ඉදිරිපත් කර ඇත. මතකයට ඉතා පහසු වීම මෙම ගායනා ස්වරූපයේ ඇති වාසියයි.

විඥාන ධාතු භාවනා

විශාල වීම සඳහා පත්‍රිකාව මත Click කරන්න

1. චක්ෂු විඥාන භාවනාව.mp3

2. ස්‍රෝත විඥාන  භාවනාව.mp3

3. ඝ්‍රාණ විඥාන  භාවනාව.mp3

4. ජිව්හා විඥාන  භාවනාව.mp3

5. කාය විඥාන  භාවනාව.mp3

මනෝ විඥාන භාවනාව.mp3

පරම පූජනීය රේරුකානේ චන්දවිමල මාහිමි පානන් ගේ අතිශය වටිනා පොත් වහන්සේ කෙනෙක් වන, “විදර්ශනා භාවනා ක්‍රමය” නම් පොතේ ආරම්භක විදර්ශනා භාවනාවක් ලෙස සපයා ඇත්තේද මෙම භාවනා සමූහයමය. සවන්දෙමින් පුරුදු වෙන අතරම බෞද්ධයන් වශයෙන් මේවා පුරුදු පුහුණු වීම කෙතරම් වටින්නේදැයි තේරුම් ගැනීමට නම් ඔබ එම පොත් වහන්සේ බැලිය යුතුමය.


lankeeya sithuwili

Install Sinhala Unicode to fully view this site

පරම පූජනීය රේරුකානේ චන්දවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ

පරම පූජනීය රේරුකානේ චන්දවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ

වඩ වඩා විශාල වීම සඳහා පින්තූරය මත නැවත නැවත Click කරන්න. උපරිම ලෙස විශාල වූ පසු බාගත (Download) කරන්න.

අති පූජනීය නා උයනේ අරියධම්ම ස්වාමීන් වහන්සේ

අති පූජනීය නා උයනේ අරියධම්ම ස්වාමීන් වහන්සේ

වඩ වඩා විශාල වීම සඳහා පින්තූරය මත නැවත නැවත Click කරන්න. උපරිම ලෙස විශාල වූ පසු බාගත (Download) කරන්න.

Join 671 other followers

පටුන

අනුක්‍රමණිකාව

28 බුදු වරුන් Personality Building අංගුත්තර නිකාය චතුස්ස නිපාතය අංගුත්තර නිකායේ ඒකක නිපාතය අංගුත්තර නිකායේ දුක නිපාතය අකප්පිය දස මාංශය අට මහා කුසල් අතීතයේ සුරාපානයෙන් නැසුනෝ අදහාගැනීමටත් නොහැකි මහා ධර්ම සංහාර අන්තරාභව මිථ්‍යාව අභිධර්මය අභිධර්මය ඉගෙනීමේ හා නැතිවීමේ වෙනස අෂ්ට දුෂ්ඨක්ෂණය ආදීනව 6 ක් ඇති මද්‍ය පානය ආහාර ප්‍රත්‍යවේක්ෂා වාක්‍ය ආහාර වර්ග 4 උතුරු සළුව භාවිතාව උපාසකයන් විසින් වර්ජනය කළ යුතු භික්ෂූන් වහන්සේලා එකොළොස් මෙත්තානිසංස එදිනෙදා ජීවිතයේ උපරිම ධර්මයක් උකහා ගැනීමෙ පහසු ක්‍රම කුමන්ත්‍රණ කොසොල් රජු දුටු සිහින 16 කෝලම්කාර භික්ෂූන් වහන්සේලා ගිහි-පැවිදි ශීලය ජවන් සිත් 7 හි විපාක බලය ත්‍රිකෝටික පාරිශුද්ධ මාංශය ත්‍රිවිධ සත්ත්ව විනාශය තිසරණය තෙමගුලේ සිංහ නාද ථේරවාද සම්ප්‍රදාය අනතුරේ දස අකුසල් කර්ම පථ දස වැදෑරුම් දුක්ඛයෝ ද්වේෂ මූල සිත් වල චෛතසික සම්ප්‍රයෝග දිවා රෑ පිං වැඩෙන පිංකම් දුක නිපාතය ධනය පිරිහෙන කරුණු 6 ධාතුමනසිකාර භාවනා විද්‍යුත් පොත නමස්කාරය නරකාදී සතර අපා නව අරහාදී බුදුගුණ නිර්වාන වර්ණනාව පංච බුද්ධ කෘත්‍ය ප්‍රාර්ථනා වාක්‍ය පාප මිත්‍ර ආශ්‍රයේ ආදීනව පුත්‍ර මාංශ උපමාව පූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤානානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ පූජ්‍ය පිටිදූවේ සිරිධම්ම හිමිපාණන් පෞර්ෂ වර්ධනය බැලිය යුතුම පොත් වහන්සේලා බුද්ධ නීති බුදුන්ගේ බල ක්ෂේත්‍ර බුදු වීම බෝධි සත්වයන්ගේ අධිෂ්ඨාන බලයෙන් මෙම කප පුරා පවතින ප්‍රාතිහාර්ය සතර බෞද්ධයෙක් සංවේගය පහළ කර ගත යුතු ස්ථාන සතර භික්ෂුවකගේ සතරවිධ පරිභෝග මහමෙව්නා බෝධි ඥාන සභා ව්‍යවස්ථා මාලාව මහමෙව්නා සුනාමිය මහා සුපින ජාතක නිරූපනය මෛත්‍රී බුදු රජුන් යහපත් නොවන සතර දෙනා රතන සූත්‍ර දේශනාවෙ අනුහස් රත්නත්‍රය සමා කර ගැනීම ලස්සන වීමේ රහස ලොවට සුරාව පහල වූ හැටි ව්‍යාපාද කර්ම පථය විචිකිච්ඡා චෛතිසිකය හා එහි සම්ප්‍රයෝග සතර පොහොය සතර සංග්‍රහ වස්තු සත්පුරුෂයා හඳුනාගත හැකි ලක්ෂණ සප්ත ව්‍රත පද සැට නමක් සිවුරු හැර ගිය අග්ගික්ඛන්ධොපම දේශනාව සිව් පස ප්‍රත්‍යවේක්ෂාව සිව් බඹ විහරණ සුඛ-දුක විඳීම අනුව ස්ථාන සතර සුවාසූ දහසක් ධර්ම ස්කන්ධය හෙවත් බුදුවරු 84000

පසුගිය ධර්ම දාන

නවතම ප්‍රතිචාර

ධර්මචාරී පිරිස දිගටම වඳ වෙමුද? එකම විසඳුමට සහ… පිළිබඳ
ධර්මචාරී පිරිස දිගටම වඳ වෙමුද? එකම විසඳුමට සහ… පිළිබඳ
ධර්මචාරී පිරිස දිගටම වඳ වෙමුද? එකම විසඳුමට සහ… පිළිබඳ
Ramalie දිගටම වඳ වෙමුද? එකම විසඳුමට සහ… පිළිබඳ
kalum දිගටම වඳ වෙමුද? එකම විසඳුමට සහ… පිළිබඳ
Dinuka Jayasinghe Ar… දිගටම වඳ වෙමුද? එකම විසඳුමට සහ… පිළිබඳ
Ramalie මේ අර්ථයෙන් බැලූ කල, වැළිකෙළිය… පිළිබඳ
Amila Chathuranga (@… මේ අර්ථයෙන් බැලූ කල, වැළිකෙළිය… පිළිබඳ
nawadakmakapelahara සිවුරක් තුල සැඟවුණ අළුගෝසුවා… පිළිබඳ
ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි කල… බුදු සසුනේ පිහිටක් අවැසි නම්,… පිළිබඳ
ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි කල… සකස්කොට දන්දීමේ පිනෙන් උපන්, ජ… පිළිබඳ
ධර්මචාරී පිරිස බොදුනුවාගේ මුදුන්මල්කඩ වන දළදා… පිළිබඳ
Samantha බොදුනුවාගේ මුදුන්මල්කඩ වන දළදා… පිළිබඳ
බොදුනුවාගේ මුදුන්මල්… දුර්දාන්ත ඉස්ලාම් යක්ෂයා විසින… පිළිබඳ
Niranjan Karunathila… අනේ අපෙ හාමුදුරුවනේ මේ ටික ලෝක… පිළිබඳ

ජනප්‍රියම ලිපි

ප්‍රවර්ග වලාව

MP3 ධර්ම දේශනා (බෙදා හරින්න) අස්‌ගිරි මහ නාහිමි පූජ්‍ය උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්‌ත අසිරිමත් බුද්ධ චරිතය ඉස්ලාමිකයා හෙවත් අද බෞද්ධයාගේ පරම සතුරා කාලීන ලිපි ගාථා රත්නයෝ දැඩිසේ ප්‍රතික්ෂේප කලයුතු පිරිස් දූෂකයන් වහන්සේලා දි. මු. ජයරත්න දිවි හිමියෙන් ප්‍රතික්ෂේප කලයුතු පාපී අබෞද්ධයෝ ධර්ම පත්‍රිකා (බෙදා හරින්න) ධර්මසංවේගයෙන් යුතුව නුසුදුසු භික්ෂූන් ප්‍රතික්ෂේපය නම් නොකල ජාතික වීරවරයෝ නිරූපන නොකල යුතු පව්කම් පින්කම් පිරිත් සජ්ඣායනා පිරිසිඳු ධර්ම පොත් පූජණීය ගලගොඩඅත්තේ ඤණසාර හිමි පූජ්‍ය අම්පිටියේ සුමනරතන හිමි පූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඥානානන්ද හිමි බොදුනුවා විසින් බලගැන්වියයුතු සංවිධාන බොදුබල සේනා බොදුබල සේනා පූජණීය හිමිවරු මුස්ලිම් ලබ්ධිකයන් සියල්ල රට දැය සමය කෙරේ හැඟීමක් නැති හිමිවරු වන්දනීය අති උතුම් මහා සංඝ රත්නය විද්‍යුත් පොත් (E-Books) විරෝධය පෑයුතු බොදු විරෝධී පවිටු ක්‍රියා සසුන නැසීමේ සිංහල අබෞද්ධ කුමණ්ත්‍රණ සසුනේ වත්මන් ඉරණම

තවම ප්‍රයෝජන ලැබුවේ

  • 448,901 ක් පමණයි

දස දෙසින් සදහම් රසයට එක්වන්නෝ

%d bloggers like this: